INDICE




 

Glosario

 

Nombres científicos
Amarillo Nectandra sp
Araguato Allouata seniculus
Auyama Cucurbita maxima
Arboloco Pollalesta sp
Armadillo Dasypus novencinctus
Babilla Caiman sclerops
Badea Passiflora quadrangularis
Balso Ochroma pyramidale
Barbasco Lonchocarpus nicou
Bocachico Bryncon sp
Brachiaria Brachiaria decumbens
Cachicamo Calophyllum brasiliense
Cafuche Tajacu pecari
Caimo Pouteria caimito
Cedro macho Bombacopsis quinata
Cedro amargo Cedrela odorata
Chigüiro Hydrochaerus hidrochaeris
Chorrosco Pimetodus sp
Churuco Lagothix lagothrix
Corocoro Eudocimus rober
Cusumbo Nasua Nasua
Danta Tapirus terrestris
Dormidera Mimosa pudica
Escobillos Xylopia spp
Garza real Casnurodius albur
Granadillo Andiva inermis
Guacamayas Ara spp
Guacamayo Apuleia molaris
Guadua Bambusa guadua
Guáimaro Brosimum alicastrum
Gualíes Caprimulqus sp
Guarumo Cecropia sp
Guatín Dasyprocta sp
Guayabete Calycophyllum spruceanum
Gurre Dasypus novencinctus
Hobo Spondias mombin
Lapa Agouti paca
León Felis Concolor
Loro  Amazona ochrocephala
Maicero Cebas apella
Marimba o marimonda Adeles pariseus
Matapalos Ficus spp
Murruco Otus choliba
Ocarro Priodontes maximus
Palo marfil Cascaria sp
Paujil Crax sp
Pava Ortalis sp
Payare Hydrolyeus sp
Rayado Pseudoplatstoma sp
Saíno Tajaccu tajaccu
Sancochado Fissicalyx fendleri
Sardinata Ilicha sp
Siempreviva Peperomia sp
Tambor Schizolobium parahybum
Tavena Dioscorea sp
Taya-equis Botrops atrox
Tigre canaguaro Felis pardalis
Tigre mariposo Felis onca
Tucanes Ranphastos spp
Varasanta Triplaris americana
Venado Odocoileus virginianus
Victoria Cucurbita pepo
Yagé Banisteriopsis coapi
Yamú Bryncon sp
Yaripa Syagrus orinocensis
Zuro Tinamus sp

 

Glosario de localismos

A la lata: En abundancia.

Alpargates: Zapatillas tejidas con suela de caucho; cotizas.

Adareguió: Caminó, recorrió, vagó.

Apañar: Coger, descubrir.

Aparatos, aparaticos: Armas.

Arrastre: Transporte, traslado.

Arriería: Oficio consistente en transportar cargas en mula o a caballo.

Atarraya: Red para pescar.

Banqueta: Alto en la vega de un río.

Brotar: Germinar.

Cachiporro: Apelativo dado a los liberales durante la época de la Violencia.

Caño: Río, quebrada.

Cateo: Búsqueda, prueba, exploración.

Colinos: Retoños de matas.

Columna de marcha: Exodos campesinos efectuados a través del Sumapaz hasta los Llanos y otras regiones durante la época de Rojas Pinilla.

Comunes: Guerrilleros de línea comunista.

Coronan, coronar: Ganarse un dinero o llevar con éxito una acción.

Corotos: Útiles domésticos personales.

Corva: Pantorrilla.

Cotiza: Calzado típico, alpargata.

Cucho: Viejo.

Chanfa: Empleo.

Chopo: Fusil.

Choros: Ladrones, delincuentes.

Chulavita: Policía conservadora.

Chulos: Apelativo dado a los miembros del Ejército nacional.

Churrias: Diarrea.

Chusma: Guerrilla liberal.

Derribar : Tumbar la selva; derriba.

Encantamiento: Rezo, hechicería.

Enclenque: Débil.

Engallar: Adornarse, llenarse de joyas.

Enmontados: Internados en la selva.

Fracasará: Fracaso, tragedia, derrota, revés, desastre.

Galanteados: Desplantes con una ruana o poncho.

Gis: Lápiz.

Guachimaniar: Celar; anglicismo de watch-man, montar guardia.

Guámbitos: Niños.

Guerreros: Guerrilleros.

Guindó, guindar: Colgar hamacas.

Hermano: Curandero, generalmente de religión evangélica.

Hidratar: Aplicar suero y vitaminas por vía intravenosa. costumbre muy común entre los campesinos.

Jecho(a): Viejo(a).

Limpios: Guerrilleros de línea liberal, comunes.

Macoca: Escopeta de fabricación artesanal.

Mal de tierra: Infección estomacal.

Malpajorros: Ladinos, traidores.

Mamona: Carne de ternera asada a la brasa, plato típico llanero.

Marisca: Cacería. Genérico de animal de monte, comestible.

Mariscar: Cazar.

Marrano horqueteado: Cerdo al que se le amarra una horqueta en el cuello para quitarle capacidad de movimiento.

Menudo: Vísceras, estómago.

Mitac Travesía. Pequeña cosecha intermedia, también llamad machuca, en algunas áreas de La Macarena.

Monda: Admiración.

Mosquearse: Moverse, inquietarse.

Mosquié: Mosquearse, ponerse alerta. Muchachas: Guerrilleras.

M-1: Marca de fusil.

Nacura: Amero. Maíz con tusa y hoja.

Partijas: Sociedad o compañía para cultivar en la cual anualmente uno pone la tierra y las semillas y el otro el trabajo.

Pelarlo: Matarlo.

Picos: Linderos.

Pincha: Admiración.

Pitado : Salir rápidamente, fugarse.

Raliadito: A pedazos, muy tamizado.

Rastrojar: Dejar crecer la vegetación que viene después de derribar la selva.

Remesa: Mercado de víveres.

Regalarse: Ofrecerse, ponerse a la orden.

Resochín: Antipalúdico, droga.

Reventando: Aflorando, floreciendo.

Rozado: Abierto. Tumba de montaña.

Rula: Machete, peinilla.

Socola: Poda de ramas bajas.

Tala: Derribo de árboles.

Tapado: Sembrado sin remover ramas o palos.

Tigrilleros: Cazadores de tigres.

Timbo: Tambor, caneca.

Vivientes: Gente, habitantes.

Voladoras: Lanchas rápidas.

Voltear: Responder a un reto.

Vueltacandela: Figura, pase en una pelea a machete, volantín.

anterior | índice